850 Yılı Aşkın Tarihi İle Notre Dame Katedrali

 

Paris’te bulunan büyüleyici yapı; Notre Dame Katedrali. Fransa’nın olduğu kadar tüm Avrupa’nın da gözdesi olan katedral 800 yılı aşkın tarihin izlerini duvarlarında taşıyor. Notre Dame Katedrali,  Seine Nehri üzerindeki küçük bir ada olan Ile de la Cite üzerinde bulunmaktadır. Temelleri VII. Kral Louis döneminde atılan kilisenin

yapımı yaklaşık 200 yıl sonra, 1345 yılında tamamlatılabilmiştir. Tarih boyunca birçok önemli olaya bizzat tanıklıkeden Notre Dame, geçtiğimiz günlerde yok olma tehlikesiyle burun buruna geldi. Yenileme çalışmaları sırasında çıkan yangın sonucu bir kulesini kaybeden Katedral, yürekleri ağızlara getirdi. Bu yangın katedralin başından geçen ilk badire de değil. Gelin, Notre Dame’ın yüzyıllar süren büyüleyici tarihine hep beraber göz atalım. 

 

 

Notre Dame’ın Temelleri Atılıyor

Seine Nehri üzerinde bulunan Ile de la Cite adası üzerindeki Notre Dame Katedralinin yapımına 1160’larda VII. Kral Louis döneminde başlandı. Bu bölgeye bu büyüklükte bir katedral yapılması dönemin piskoposu Sully’nin de en büyük hayallerinden biriydi. Böylece ilk yapım çalışmaları başladı. Katedralin yapımı yaklaşık 200 yıl sürecekti. Her bir cephesi yıllar içerisinde özenle inşa edildi. 1345 yılında tamamlandığında Notre Dame, Katolik dünyası için önemli bir noktaya dönüştüğü gibi Gotik mimarinin de en değerli eserlerinden biri haline gelmişti. Notre Dame Katedrali dört cephesiyle de muhteşem bir görsel şölen oluşturmaktaydı. Geniş iç cephesi ve büyüleyici süslemeleri ile nefes kesiyordu. Batı, güney ve kuzey cephelerinde bulunan gül pencereleri, vitray çalışmaları ile özenle süslenmişti. Bu pencereler döneminin en büyük gül pencereleri olma özelliğini taşıyorlardı. Notre Dame Katedrali’nin önemi sadece mimarisi ile de kalmadı. Yapının tamamlanması, içerisinde gerçekleşecek birçok tarihi olayın başlangıcı oldu. İçerisinde gerçekleşen olaylara geçmeden önce şuna da değinmek gerekir ki bu dönemde Fransa’da monarşi, kilise ile el eleydi. Ekonomik ve sosyal güç kiliseye aitti.  Bu birliktelik Notre Dame’ı da etkilemiş katedrali, kilisenin ve de bu yoldan monarşinin güçlü bir simgesi haline getirmişti. Katedralin bu özelliği tarihindeki dönüm noktalarında da önemli bir rol almıştır. Notre Dame Katedrali’nin tanıklık ettiği ilk olaylardan biri VI. Henry’nin taç giyme töreniydi. İngiltere ve Fransa arasında geçen Yüzyıl Savaşları sırasında İngilizler, Fransız ordularını yenmiş ve Paris’i işgal etmişti. Bunun sonucunda dönemin İngiltere Kralı VI. Henry, Fransa kralı olarak taç giymek üzere, 1431 yılında, Notre Dame Katedrali’ne getirildi. Bu olay gerçekleştiğinde Kral VI. Henry henüz on yaşındaydı. Katedralde gerçekleşen bir diğer tarihi olay ise Jeanne D’arc’ın şehit ilan edilmesidir. Jeanne D’arc, Fransa’nın bir köyünde dünyaya gelmiş fakir bir ailenin kızıdır. Okuma yazma dahi bilmeyen bu kız, genç yaşlarından itibaren Tanrı ile konuştuğunu ve mesajları olduğunu iddia etmeye başlamıştı. En büyük iddialarından biri de Fransa’yı İngiltere’nin elinden nasıl kurtaracağını bildiğini söylemesiydi. Genç kız tüm zorluklara rağmen dönemin generallerine ve yöneticilerine ulaştı ve papazlar tarafından gerçekleştirilecek dini inancının test edileceği bir sınava tâbi tutulmasını istedi. Gerçekleştirilen bu testi de geçen Jeanne D’arc’ın, seferlerde ordulara eşlik etmesine izin verildi. Askerlere sağladığı manevi destek ile bu genç kız kazanılması imkânsız görülen savaşların bile kazanılmasına öncülük etti. Fransız halkı bu olayı bir mucize olarak görmeye başladılar. Ne var ki Jeanne D’arc, İngilizler tarafından yakalandı. Mahkemede yargılandı ve diri diri yakılarak idam edildi. Jeanne D’arc, hayatının son anına kadar ülkesine olan sevgisinden ve dini inancından asla taviz vermedi. Bu kahramanca tavrı sonucunda, 1456 yılında Notre Dame Katedrali’nde gerçekleşen bir tören ile şehit ilan edildi. Jeanne D’arc, Katolik kilisenin ve Fransa’nın simgesi haline geldi. 1919 yılında, Jeanne D’arc adı kutsanmış azizeler arasında yer buldu. Notre Dame’ın önemi giderek artarken, katedralin kaderini değiştirecek bir olay ufukta beklemekteydi. 

 

Fransız Devrimi’nden Notre Dame’ın Kamburuna 

1789 yılında gerçekleşen Fransız Devrimi, Fransa için olduğu kadar tüm dünya için de bir dönüm noktası oldu. Fransız Devrimi ile mutlak monarşi son buldu ve kilise büyük reformlar altına girmek durumda kaldı. Bu değişiklikten Notre Dame Katedrali de payını aldı. Önceden de bahsettiğimiz gibi Notre Dame yıllar içerisinde monarşinin bir simgesi haline gelmişti. Devrim gerçekleştiğinde, Notre Dame da bir hedef haline

geldi. İçerisindeki birçok yapı devrimciler tarafından tahrip edildi ve bir takım aziz heykellerinin başları kesildi. O dönemden kalma hasarlar günümüzde hala görülebiliyor. Notre Dame’ın gözden düşüşü öyle sert oldu ki yıkılmasına karar verildiği bir dönem bile gerçekleşti. Katedrali bu karanlık durumundan kurtaran iki önemli isim oldu, Napoleon Bonaparte ve Victor Hugo. Napoleon Bonaparte, Fransız bir generaldi. Fransız Devrimi sırasında askeriyede hızlı bir yükselişe geçti. Politik gücüne kavuştuktan sonra da kendisini yeni imparator ilan etti. Napoleon, devrimcilerin aksine Notre Dame’ın korunması gerektiğini savunanlardı. Bu nedenle Katolik Kilisesi’ni göreve çağırdı. İsteği ise katedralin çanlarının bir kez daha çalmasıydı. Sonradan Napoleon’un taç giyme töreninin tam da bu katedralde gerçekleştirmesi tesadüf değildi. Ne var ki bu girişim bile Notre Dame’ı eski şanına kavuşturamadı. Katedral fazlasıyla harap olmuştu. Bir yenilenme sürecine girmesi şarttı. Sanat eseri niteliğindeki bu yapının kaderi yine usta bir sanatçının yardıma ihtiyaç duyacaktı. Tam da bu noktada Fransız bir mimar yardıma koştu, Eugene Emmanuel Viollet le Duc. Viollet le Duc, 1814 yılında doğmuş Fransız bir mimardı. Kariyerini Fransa’da bulunan orta çağdan kalmış mimari eserlerin restorasyonuna adamıştı. Notre Dame Katedrali de Viollet le Duc’un hayran olduğu eserlerden biriydi. Ancak restorasyonun önünde büyük bir engel vardı. Notre Dame gözden düşmüştü ve kimse yenileme çalışmalarına yanaşmıyordu. Bu nedenle Viollet le Duc, yazar bir arkadaşı olan Victor Hugo’dan yardım istedi. Victor Hugo’nun edebi yeteneğini kullanarak Notre Dame’ı tekrar yüceltecek bir eser hazırlamasını istedi ve böylece hepimizin bildiği Notre Dame’ın Kamburu romanı ortaya çıktı. Romanın on dördüncü bölümünde, on sayfalık bir parça Katedrale övgü niteliğindeydi. Bu çaba sonuçsuz kalmadı. Roman ile beraber uluslararası üne kavuşan Notre Dame’ın onarılması için gerekli çalışmalara kısa sürede başlandı ve Katedral tekrar herkesin gönlüne girmiş oldu. 

Günümüzde Notre Dame

Notre Dame Katedrali, geçtiğimiz günlerdi büyük bir tehlike atlattı. Yenilenme çalışmaları sırasında çıkan yangın sonucu kulesini ve çatısının büyük bir kısmını kaybetti. Kilisenin iç inde bulanan birçok değerleri eserin ve yapının ön cephesinin kurtarılması ise gönüllere su serpti. Çıkan bu yangın dünyanın her tarafından üzüntü ile karşılandı. Bu durum gösteriyor ki Notre Dame tüm insanlığın ortak tarihini ve medeniyet bilincini bünyesinde taşıyor. Bu yapı ahşap ve taş olmasının yanında halkların medenileşmesi sürecinde çektiği sancıların bir yansıması belki de bir anıtı olma niteliği taşıyor. Yılda ortalama 13 milyon ziyaretçi ağırlayan bu yapı sunduğu görsel şölenin yanında paha biçilemez ruhsal bir deneyim vaat ediyor. Yüzyıllar boyu korunmuş bu geleneğin özenle sürdürüleceğine ise şüphe yok. Kilisenin onarımına en yakın zamanda tekrar başlanacak. Umut ediyoruz ki bu güzel yapı bizlerle olmaya ve tarihe ışık tutmaya devam edecek.

 

 

KAYNAKÇA

  1. Notre Dame Cathedral History, https://notredamecathedralparis.com/history/
  2. European Architecture Series: Notre-Dame Cathedral Paris, http://www.visual-arts-cork.com/architecture/notre-dame-paris.htm
  3. Cathedral of Notre Dame in Paris, https://www.napoleon.org/en/magazine/places/cathedral-of-notre-dame-in-paris/

GÖRSELLER

Öne Çıkan Görsel: https://gezipgordum.com/notre-dame-katedrali/

Görsel 1:https://gezipgordum.com/notre-dame-katedrali/

Görsel 2: https://gezipgordum.com/notre-dame-katedrali/

Görsel 3: https://www.haberturk.com/yangin-notre-dame-in-kamburu-nun-satislarini-yukseltti-2435437

Leave a Reply

Yazıcı Tamiri Sigma Defence Ankara Kız Yurdu