Bu İşin Sonu Nereye Varır? Senkaku/ Diaoyu Adaları

1996 yılında Kardak kayalıkları civarında karaya oturan bir gemi Türkiye ve Yunanistan arasındaki  her daim gergin olan ilişkilerin daha da kötüleşmesine sebep olmuştu. Normalde üzerinde yerleşim birimi  ya da herhangi faydalı birşey bulunmayan  sıradan kayalar , kıta sahanlığı sorunu sebebiyle  az daha iki ülke arasında savaşa neden oluyordu.

Japonya ve Çin  de benzer bir şekilde üzerinde yerleşim yeri bulunmayan,  5 ada ve 3 kaya  ‘ dan oluşan bölge için birbirine girmiş  durumda.Olaya bizimkinden farklı bir  mana  kazandıran  , çok kutuplu dünyada ABD-Japonya -Çin   üçgenindeki çatışmanın  yanısıra  ,adanın bulunduğu alanda Basra Körfezinde olandan daha fazla  petrol ve doğalgaz bulunduğu tahmini.

Japonya Ve Çin arasında yaşanan gerginlik, dünya kamuoyunun dikkatini çekti.Japonya ‘nın Okinawa adasına  370 km  , Çin ana karasına  350 km ve her ne kadar ada hakkındaki iddiaları  Dünya kamuoyunca pek mühim görülmese de Tayvan ‘a  260 km uzaklıkta olan  adalar,   yüz seneden uzun zamandır Japonya- Çin ilişkilerindeki  hassas bir nokta. 1400’lü yıllardan beri Çin bölgeyi  kendi sınırına dahil ettiği haritalar yayımlıyor, Japonya ise 1900 ‘lü yılların başından beri Japon balıkçıların adada çektirdikleri fotoğrafları Dünya basınına sunuyor.

Bunların yanısıra  , Japon hükümetinin en önemli iddiası , bölgenin  Okinawa adalar birliğine dahil edildiği, ABD güvencesindeki  1971 yılında imzalanan  San Fransisco antlaşmasına vakti zamanında Çin ‘in herhangi bir itirazının bulunmaması. Japon hükümeti , adaların maden potansiyeli keşfedildikten sonra Çin ve Tayvan ‘ın bölge üzerinde hak iddia etmeye başladıklarını öne sürüyor. Diğer yandan,  1895 yılında yaşanan Çin-Japon savaşında  Çin, adaların idari yönetiminin bağlı olduğu Tayvan ‘ı kaybetmişti. Daha sonra San Fransisco antlaşmasıyla Tayvan ‘ın Çin  toprağı olduğu kabul edilmişti .Çin, adaların bağlı olduğu Tayvan ‘ın yanısıra  Çince ismiyle Diaoyu adalarınında kendisine verilmesi gerektiğini savunuyor.

Çin büyüyen sanayisi ve artan enerji ihtiyacı sebebiyle  adalara sahip olmak istiyor ama Japonya müttefiki olan ABD  tarafından her türlü uluslararsı arenada arzu ettiği desteği buluyor.1960 yılında  Japonya ve ABD karşılıklı işbirliği ve  güvenlik antlaşması imzaladı.Bu antlaşma ile  , ABD  Japonya ‘yı dış saldırılara karşı destekliyeceğini taahüt etti.

Bir iki hafta önce Çin bölgede yeni bir hava savunma sistemi kurduğunu ve bölgeye giriş -çıkışın ancak kendi onayıyla yapılabileceğini açıkladı. Çin ‘in bu hareketine cevaben ABD  derhal bir savaş uçağını bölgeye yönlendirdi .Çin ‘in bu sistemin hiçbir devlete saldırı amaçlı olmadığını belirtmesi üzerine olay duruldu.

Her ne kadar yoğun olarak Dünya basınında yer almasa da  Uzak Doğu Dünya ‘nın geleceği  açısından son derece önemli bir bölge. Uluslararası ilişkiler dünyasındaki kamplaşmalarda  Rusya ile birlikte , ABD ve müttefiklerininsenkaku karşısında yer alan ve git gide güçlenen Çin , çok kutuplu Dünya  ‘ da bir güç odağı olmak istiyor.Yıllardır  ABD dış politikası Çin ‘i en başta kendi bölgesinde yalnızlaştırmak için uğraşıyor, bu sebeple ABD Hindistan ,Kamboçya ,Myanmar ve Vietnam gibi ülkelerle yakın ilişkiler kurmaya çalışıyor.

ABD ‘nin savaş uçağı restinden  sora Çin hükümetinin yaptığı açıklamalardan ve Joe Biden ‘ın Çin ziyaretini ertelememesinden de anlaşılacağı  üzere taraflar  şimdilik aralarında herhangi bir çatışmayı arzulamıyor.Ancak, bu soğuk savaş pek de kolay biteceğe benzemiyor.Olayların ilerleyişi biraz da ABD açısından Ortadoğu ‘nun bir düzene kavuşmasından geçiyor.ABD  , Ortadoğu , Asya ve en son Uzakdoğu ‘daki küçük ülkelerin stabilizasyonunu sağladıktan ve  kendisine o  bölgede dostlar edindikten sonra asıl oyunu başlatacaktır.Kendi çıkarlarını güvenlik altına aldıktan sonra Çin ‘in yakınındaki devletleri müttefiklerine dahil ederek gücünü artıracaktır. Tıpkı  Soğuk Savaş yıllarında  ABD ‘nin Türkiye  ‘ yi, Rusya ‘nın Küba’yı  birbirlerine karşı tehdit olarak kullandıkları gibi…

NOT: Kıta sahanlığı  BM deniz hukuku sözleşmesinde ; normal şartlarda kıyı çizgisinden 200 deniz mili uzaklığını , doğal kıta sahanlığının daha da ileride olduğu yerlerde  deniz derinliğinin 2500 metre olduğu izobet çizgisini  100 deniz mili geçmeyecek şekilde belirlenmiştir.Sözleşmeye göre Kıta sahanlığında  bölgedeki cansız doğal varlıkların araştırılması , işletilmesi ve kullanılması hakkı kıyı devletine verilmiştir. Ege denizinde Yunanistan ile Türkiye arasında  mevcut bir kıta sahanlığı  sorunu yaşanmaktadır.Kardak kayalıkları bu sebeple iki devletin dış politikalarında önem kazanmıştır.

KAYNAKÇA

www.politikaakademisi.org.tr

www.drawception.com

 

 

Leave a Reply

Yazıcı Tamiri Sigma Defence Ankara Kız Yurdu